Vinissima’s kleine wegwijzer naar inheemse Macedonische druivenrassen: vranec en smederevka, temjanika, zilavka, kratosija en stanosija

Macedonische druivenrassen

Vorige week maakten we met 8 Nederlanders (sommeliers en pers/bloggers) een korte trip naar Macedonië. Niet de gelijknamige noordelijke Griekse provincie, maar het land dat tussen Servië (Noord), Bulgarije (Oost), Griekenland (Zuid) en Albanië (West) ligt. Vanwege dat naamsgeschil met Griekenland mag Macedonië zich trouwens formeel in internationaal verband geen Macedonië noemen. Het land heet daarom officieel FYROM (Former Yugoslav Republic of Macedonia), ofwel de Republiek Macedonië. Met 2,1 miljoen inwoners is het een relatief klein land in de Balkan. Inmiddels is het land kandidaat EU-lid, met de euro kun je er dus nog niet betalen.

Er zijn rond de 33.500 hectare wijngaarden (waarvan 70% met wijndruiven en 30% met tafeldruiven beplant zijn) en er wordt zo’n 100 miljoen liter wijn geproduceerd. In 2011 stond het land op de 27e plaats van de wereld.

Export
Er zijn momenteel zo’n 80 wijnproducenten in Macedonië. Vijftien daarvan exporteren. Zo’n 80% van de wijnproductie wordt geëxporteerd. Wij bezochten in korte tijd maar liefst negen wijnproducenten die allemaal exporteren: Stobi, Sopot, Tikves, Bovin, Popova Kula, Dalvina, Imako, Ezimit en Kamnik. Verslagen hiervan vind je elders op deze site (zie ook de diverse blogs onder https://vinissima.wordpress.com/category/macedonie/).

Ontdekkingsreis
Waarom is Macedonië leuk? Als je van vineuze ontdekkingsreizen houdt, dan hou je ook van Macedonië! Natuurlijk, we vinden hier ook chardonnay, sauvignon blanc, cabernet sauvignon en merlot. Soms zelfs verrassend goed. Maar als je wilt exporteren, is het wel handig dat wijnliefhebbers je eerst leren kennen via goed gemaakte wijnen van internationaal bekende druivenrassen.

Maar wat mij betreft zit de aardigheid van landen als Hongarije, Griekenland, Georgië, Slovenië, Kroatië, Bulgarije of Macedonië juist in het feit dat zij ook een andere wereld laten zien! Hier kun je je hart ophalen aan onbekende, inheemse, autochtone en soms ‘vergeten’ druifjes. En dat maakt dat je je hier een echte vineuze ontdekkingsreiziger kunt voelen. Inmiddels zijn we allemaal al redelijk bekend met de Hongaarse troef furmint. Georgische saperativi, kisi en rkatseteli dringen mondjesmaat door. Zuiver wit uit Slovenië van bijvoorbeeld welschriesling en mooie volle wijnen van de Griekse agiorgitiko of assyrtiko wekken interesse van sommeliers.

De nieuwe ‘icon grape’: vranec!
Ook in Macedonië hebben we weer verrassende druiven met mooie namen als smederevka en temjanika en meer onuitspreekbare dryuivenrassen als vranec, kratusija, zupljanka en zilavka. Wat mij betreft is vranec (spreek: wraa-netsch) de grote ster. Wat furmint voor Hongarije is, malbec al enige tijd voor Argentinië is en wat carmenère voor Chili moet worden, dat moet vranec voor Macedonië worden! Vranec is een prachtig rood druivenras die mooie volle zwoele wijnen oplevert en die het ook geweldig doet als blendpartner van cabernet sauvignon en merlot. Mijn tip aan de Macedonische wijnproducenten is dan ook: zet vol in op vranec en maak van vranec de ‘icon grape’ van Macedonië! Je hebt dan echt iets herkenbaars en eigens waarmee je je internationaal kunt profileren.

Wil je meer weten over de verschillende druibenrassen van Macedonië? Hieronder heb ik een klein overzicht gemaakt voor de belangrijkste witte en rode druivenrassen van Macedonië. De internationale beschrijf ik niet, de inheemse wel.

Witte druivenrassen

Rkatsiteli (r’kacteli)
Dit druivenras is van oorsprong Georgisch, maar het wordt sinds de 50ger jaren van de vorige eeuw veel in Macedonië gebruikt, met name in de vallei van de Vardar-rivier. De naam betekent rode wijnscheut (rka = wijnscheut, tsiteli = rood). De wijnen van rkatsiteli zijn fris, rond en harmonieus en hebben een herkenbaar aroma. In Macedonië hebben ze aroma’s van appel, peer, mango, perzik, grapefruit en ananas. Serveer ‘m bij neutrale kaas, prosciuto, wit vlees of groene salades.

NB In China is het ras geïntroduceerd als baigu.

Sipon (= furmint)
Sipon (šipon) is hetzelfde ras als de Hongaarse furmint. Het is het belangrijkste druivenras voor Hongaarse Tokaji. In Macedonië wordt het vooral voor mooie droge wijnen gebruikt die een goede aciditeit bereiken.

Smederevka (plovdina, dimyat)
Dit is het belangrijkste witte druivenras van Macedonië. De oorsprong van smederevka is wellicht Servië, maar dat is onbekend. Het is een van de oudste druivenrassen uit de Balkan. Het ras komt in bijna alle wijngebieden van Macedonië voor.

Smederevka rijpt laat, vaak begin oktober, en geeft een hoge opbrengst. Het ras is gevoelig voor kou en groeit dus met name in de warmere gebieden.

De wijn van smederevka is fruitig en vriendelijk met een relatief laag alcoholpercentage en wat vanilletonen. Er wordt vooral tafelwijnkwaliteit en bulkwijnen van gemaakt, maar de druif kan ook aardige wijnen opleveren. Spijs: samen met lichte apetizers, wit vlees, kaas, vis en groene salade.

Smederevkadruiven worden ook gebruikt voor de frisse zomerse ‘spritzer’ (mix ‘m dan met bruiswater) en voor de productie van de Macedonische brandy: rakija.

In de druivenbijbel van Jancis Robinson vind je deze druif onder zijn Bulgaarse naam dimyat. Robinson omschrijft de druif als “productive, everyday Bulgarian white” en vermoedt dat het druivenras oorspronkelijk uit Bulgarije komt. De Macedonische smederevka geeft volgens haar “unexceptional everyday wines”.

Temjanika (muscat blanc à petits grains)
De oorsprong ligt vermoedelijk in Griekenland. De naam betekent sterke intense geur van tijm. Dit is een van de oudste en meest verbreide druivenrassen ter wereld. Temjanika is hetzelfde als de muscat blanc à petits grains. Temjanika heeft warmte nodig, liefst ook een lange droge herfst zodat de druiven langer kunnen hangen en meer suikers kunnen opbouwen. In Macedonië vind je het ras vooral in de Tikves-regio waar men er ook graag dessertwijnen van maakt.

De wijnen zijn bloemig en fruitig met een herkenbaar muskaataroma. Daarnaast herken je bij jonge wijnen ook vaak wat kruidigs en perzik, abrikoos, gedroogde pruimen en sinaasappel. Met wat meer oudering komen ook aroma’s van basilicum en zelfs wierook vrij. Macedoniërs zijn gek op dit ras en z’n wijnen en maken er ok graag een mooie florale witte wijn van. Op z’n best kan temjanika een kans zijn voor Macedonië door z’n potentie om er hier aromatische complexe droge witte wijnen met muskaataroma en fraicheur van te maken.

Drink ‘m bij lichte gerechten, wit vlees, vis of dessert, afhankelijk van of de wijn droog, halfdroog of zoet is.

Zilavka (žilavka, zhilavka)
Dit ras komt uit de streek rond Mostar en is het beroemdste Herzogovina-ras. In Macedonië wordt het in de warmere regio’s aangeplant: Veles, Tikves, Ovcepole en Strumica-Radovish. Zilavka rijpt laat, begin oktober. Zilavka kan full-bodied wijnen van hoge kwaliteit leveren. De wijn van zilavka is vol en notig, verfrissend met aangename aciditeit, sappig en fruitig met aroma’s van citroen, gemaaid gras en witte perzik. Drink ‘m bij zeevruchten, pasta, wit vlees, kaas en dessert. Het ras wordt soms ten onrechte verward met furmint.

Zupljanka (župljanka)
De naam betekent parochiaan. Het witte druivenras is een Servische kruising van prokupac (prokupec) en pinot noir en is inmiddels wijd verbreid in Macedonië. Jancis Robinson schrijft: “župljanka is een synoniem voor chasselas, maar de twee moet je niet verwarren.”

Zupljanka kenmerkt zich door een fijne fraicheur en het ras geeft volle wijnen. Geschikt voor visgerechten, oesters of gegrilde mediterrane groenten.

Overig wit
Daarnaast ook onder meer: chardonnay, grenache blanc, muscat ottonel, pinot gris / pinot grigio, riesling, sauvignon blanc, traminer, viognier, welschriesling (hier bekend als grasevina).

Rode druivenrassen

Kratosija (kratošija, primitivo, zinfandel)
Kratosija heeft veel synoniemen, onder andere tribidrag (in Kroatië) en morellone (Puglia), maar het druivenras is vooral bekend als primitivo in Zuid-Italië / Puglia en als zinfandel in de VS en zou qua DNA verwant zijn. Ook volgens Jancis Robinson zijn kratosija, primitivo en zinfandel hetzelfde.

Het ras kent een lange geschiedenis in Macedonië. Er wordt nu topkwaliteit van gemaakt.

Je kunt er fruitige Beaujolaisachtige wijnen van maken, maar ook krachtige wijnen à la Bordeaux met veel alcohol en een hoog bewaarpotentieel.

Drink ‘m bij BBQ of pittige kazen.

Plavac mali
Belangrijkste druivenras van Kroatië dat ook in Macedonië aangeplant wordt. De druif geeft rijke smakelijke wijnen met stevig alcoholpercentage en tannines. Aroma’s van bramen, zwarte kersen, peperig en kruidig.

Prokupec
Komt oorspronkelijk uit Servië. Het druivenras heeft een hoog suikergehalte en de wijnen zijn rood met kersenzuur.

Stanusina (stanushina, stanušina, stanušina crna, gradesh)
De oorsprong van stanusina ligt in Tikves waar het ras wijd verbreid is. Voor de druifluis bestond het ras hier al en het was toen het belangrijkste ras in deze regio. Duurzaamheid, hardheid is z’n belangrijkste voordeel. Het ras kan alles aan. Het druivenras kan een hoge kwaliteit geven, mits men veel aandacht besteed aan de wijnstokken en trossen en er in de wijngaard streng geselecteerd wordt.

Stanusina geeft volgens de Macedoniërs bleekrode wijnen, maar met een goede extractie en een hoge zuurgraad die een mooie fraicheur en een zekere verfijndheid aan de wijn geeft. Fris, elegant, frambozen, zijdezachte tannines en een uitzonderlijke verkwikkende zuurgraad worden geroemd. Opvallend genoeg noemt Jancis Robinson juist het gebrek aan zuren als probleem, naast gebrek aan body en textuur. Een reden om kratosija volgens haar te blenden met prokupac en/of kratosija.

De wijn komt jong gedronken het best tot zijn recht. Dan is de wijn lekker fruitig met aroma’s van aardbei en framboos. Serveer de wijn wat koeler (10-16 graden) en drink ‘m bij niet al te stevige gerechten, sla, het Balkan-gerecht sarma, gevulde paprika.

Popova Kula is een van de grote voorvechters van dit ras. Het eigenzinnige wijnhuis maakt er wit, rosé en rood van.

Vranec
Vranec is het belangrijkste rode druivenras in Macedonië. Maar liefst de helft van de rode aanplant bestaat uit vranec. Het werd in 1950 in Macedonië geïntroduceerd door Prof. Dr. Dragan Nastev die het ras in Skopje aanplantte. Vranec is een echt Balkanras dat de mentaliteit van de lokale bevolking goed weerspiegelt, warm en krachtig. Het woord vranec betekent zoiets als sterk zwart paard. Wijnen van vranec krijgen daardoor de associatie van kracht, potentie en succes. Maar vranec (vran) betekent ook zwart en dat is de reden waarom de donkere wijnen van dit druivenras bekend staan als de zwarte wijn van Macedonië. Het ras kenmerkt zich door extreem hoog aandeel anthocyanen. Het ras is geweldig op zichzelf, maar is ook een perfecte blendpartner voor cabernet sauvignon, merlot en syrah.

Wijnen van vranec hebben een diepe donkere kleur en aroma’s van rijp fruit. De wijn is vol en heeft een goede structuur en balans. Jonge wijnen zijn paars en smaken naar aardbeienjam en wilde bessen. Ze hebben ferme tannines en kunnen goed rijpen op eikenhouten vaten. Met de jaren wordt de structuur zachter en gaan de aroma’s over in gedroogd fruit en cacao. In de buurt rond Skopje krijgt de druif meer zuren, terwijl in Tikves bouwt meer suiker op waardoor de wijn daar ronder en voller wordt.

Vranec is lekker bij stevige gerechten met rood vlees en wild, BBQ en gerookt vlees.

Overig rood
Daarnaast ook onder meer: cabernet franc, cabernet sauvignon, carmenère, kadarka, merlot, montepulciano, muscat blanc à petits grains, muscat frontignan, muscat trollinger (muscat hamburg), petit verdot, pinot noir, sangiovese, syrah.

 

Proost!
На здравје! Na zdravje!

 

 

Dag 3 Macedonië: Château Kamnik


Het laatste wijnhuis dat wij in Macedonië bezoeken is Château Kamnik in Skopje. Als wij er aankomen is de rode loper al voor ons uitgerold! We zijn onder de indruk terwijl we naar boven lopen over de loper. Dwars door de wijngaard naar het moderne recent gebouwde kasteeltje dat hoog boven op de heuvel ligt met uitzicht op het dal en op Skopje. Prachtige locatie. We ontdekken dat de loper er niet voor ons ligt, maar voor de bezoekers van een bedrijfsfeestje die avond. Jammer. Maar niet getreurd. We mogen het kasteeltje nog wel even bekijken. De moderne proefruimte. Het bordes met ‘great view’ waar ik even geniet van het uitzicht en van de enige mousserende wijn uit Macedonië die we proefden. En de wijnkelder waar we zowaar als groepje Nederlandse sommeliers en pers ons eigen wijnvat mogen signeren! tussen de beroemde Macedonische politici en musici en internationale VIP-gasten met je eigen vat! Hoe cool is dat!?

Kamnik begon in 2004 met gekochte druiven. Nu is het een kleine ‘boutique winery’ met ambities, en geld. Niet alleen werd het mooie kasteeltje recent gebouwd, maar er is ook een hotel en een restaurant. De wijngaard omvat 14 hectare en men produceert 60.000-80.000 liter wijn. Twintig procent van de benodigde druiven wordt nog aangekocht. Er worden heel wat druivenrassen gebruikt, zoals cabernet, merlot, sangiovese, montepulciano, carmenère, arir noir (kruising van merlot x petit verdot), pinog grigio, sauvignon blanc,temjaniko, muscat en viognier. Nieuw is de mousserende wijn. Die wordt gemaakt als wit (eentje van chardonnay en eentje van temjanika) en als rosé.

We proefden:

  • chardonnay single vineyard: 12,5% alc., zachte wijn die 10 maanden ‘sur lie’ heeft gelegen.
  • 2014 temjanika: 13,5% alc., muskaatneus, zacht
  • 2011 chardonnay barrel fermented: 14,5% alc., Frans eiken, goede balans
  • 2006 chardonnay barrel fermented: 15,1% alc., aanvankelijk wat koollucht, maar de wijn is mooi ontwikkeld en heeft een aangename fraicheur. Lekker.
  • 2014 Winemakers selection red: 40% merlot, 40% vranec en 20% carmenère. Frisse stijl. Fruitig. Kruidig. Prima.
  • 2013 Montepulciano: 97% montepulciano aangevuld met 3% vranec om wat meer acifiteit te verkrijgen. Door het gebruik van vranec heeft de wijn net wat meer fraicheur, tannine en structuur. Krachtig en kruidig.
  • 2009 cabernet: goed ontwikkeld. Wat ouderwets. Bramen. Mint. Stevig. Peperig. Tannineus, zou je wat kunnen decanteren.
  • 2012 Ten Barrels syrah: 16,1% alc. Dat merk je echter niet echt. Nog wel stevige tannines. De wijn is net gebotteld en is nog niet op de markt. 25 maanden houtrijping (20% Frans, 80% Amerikaans). Ondanks het hoge alcoholpercentage en de lange houtrijping, heeft de wijn een goede balans en heeft een mooie concentratie.
  • 2012 Terroir vranec grand reserva: 16,4% alc. Paarsrood. Rijpe zoete portneus. Dik. 22 maanden Amerikaans eiken. Nog veel tannine. Bramen. Donker fruit. De vranec geeft over het algemeen veel tannine, veel alcohol en veel zuren. Dat proef je hier duidelijk. Mooi. Veel concentratie en fruit. Ondanks de power heel zacht.
    De wijn is gebotteld in februari 2015 en moet zeker nog een jaar flesrijping ondergaan. Decanter noemde deze wijn een “iron fist with a velvet glove”. Dat snap ik wel.
  • 2011 merlot single vineyard: 15,5% alc. Weer zo’n stevige wijn qua alcohol.Zacht. Rijp. Aards. Dik. Vol.
  • Maar het kan met nog meer alcohol. De 2012 single vineyard signature merlot heeft maar liefst 17,3% alc.! Oef. En toch is het een mooie wijn. Rijp, met nog veel tannine. Mooi donker fruit. Alleen in de ontwikkeling prof je even de alcohol. 23 maanden Amerikaans eiken. Deze wijn wordt alleen in uitzonderlijke oogstjaren gemaakt. Wat een power.
  • We sluiten af op het balkon van het kasteeltje met een glas Spark 2010. Een mousserende blanc des blancs van chardonnay. De wijn heeft vier jaar ‘sur cave’ gerijpt. Een typerende chardonnay, met aangename mineraliteit en een acceptabele fraicheur.

Het diner laat meteen zien dat het restaurant – dat uiterlijk nog gemoderniseerd moet worden – ambities heeft en aast op een Michelin-ster. Voor elke wijn een ander Riedel-glas (Kamnik is distributeur voor Macedonië) en prachtige elegante verrassende gerechtjes op dito borden. Goed verzorgd en een mooie afsluiter van onze Macedonië-trip!

We proeven de volgende wijn-spijs combinaties:

  • 2014 sauvignon blanc bij gerookte zalm, kaviaar, honing-dille-mosterdsaus en avocado. Frisse zuivere wijn.
  • 2014 chardonnay barrel fermented bij ravioli met fasant, zwarte truffel en Siberische knoflook. De wijn heeft 9 maanden houtrijping gehad. Goede combi.
    Hierna volgt een pompoensoepje met ganzenlever.
  • De Cuvée de prestige 2013 wordt geschonken bij fasant, bacon, gecarameliseerde appel en amandelen. Een aardse wat stoffige rode wijn van 69% merlot, 18% cabernet sauvignon en 13% vranec. Zacht, rijp, zoetje en een verrassende combi met het gerecht dat ook veel zoete elementen heeft.
  • 2011 Ten Barrel cabernet sauvignon doet het goed bij steak Wellington. De wijn heeft 31 maanden houtrijping gehad. Past vooral waanzinng mooi bij de rode bietjes.
  • 2008 Euphoria Temjanika late harvest bij ‘Caramel Pleasure’.  Erg mooie afsluiter.

Dag 3 Macedonië: Ezimit Vino


Laatste wijnhuis vandaag: Ezimit Vino. Verrassende viognier en pinot grigio. Mooie volle 2012 Terra Makedonia van vranec, merlot en syrah. Terra Makedonia is hun topproject. Ze zijn er al tien jaar mee bezig en hopen de wijn eind van dit jaar op de markt te brengen.

Ezimit is een van de grootste producenten in Macedonië. Het wijnhuis is in 1994 begonnen en heeft inmiddels 400 hectare wijngaard in eigen bezit. Daar wordt 5 miljoen liter wijn van gemaakt en men heeft van een tweede winery additioneel 20 miljoen liter wijn ter beschikking.

Men zet voor 100% in op export. Kroatië is momenteel de grootste afnemer. De stijl van het huis is wijnen die meteen drinkbaar zijn. Rode wijnen zijn sappig met soepele tannines.

We proefden:

  • 2014 viognier: Ezimit is een van de weinige wijnhuizen in Macedonië met viognier. Het ras blijkt het hier goed te doen. Zuivere zachte wijn met aangenaam bittertje en goede vulling. (€1,99 af huis)
  • 2014 pinot grigio: fraicheur, klein zoetje, aangenaam bittertje (€1,99)
  • 2013 muscat frontignan (€2,50)
  • 2014 chardonnay barrique met 3 maanden houtrijping, zachte zuren en melontonen.
  • 2014 Cuvée red: van cabernet en syrah. Te warm geserveerd.Ouderwetse stijl.
  • 2013 vranec barrique: anderhalf jaar rijping op gebruikt hout. Sappig en fruitig. Zachte rijpe tannines met voldoende concentratie. Mooi.
  • 2013 plavac mali (de Kroatische naam voor kratosija). 15,5% alc. Zwoel.
  • 2012 Terre Makedonika: de topper van de proeverij. Van vranec, merlot en syrah. Mooie combi van de lokale specialiteit vranec met de twee Franse toppers. Nog niet gelanceerd. 12 maanden Amerikaans en Frans eiken. Mooie wijn. Zacht. Rijp. Sappig met mooie ronde tannines.Wordt vermoedelijk eind van dit jaar in Macedonië gelanceerd.

Importeur in Nederland: Univin.

Dag 3 wijnstudiereis Macedonië: Imako Vino


Tweede wijnhuis van vandaag was Imako Vino. Imako staat voor Internationale Macedonian Kompany. Manager Nikola Ljubotenski begeleidt ons. Mooie lunch met traditionele hapjes en interessante proeverij. Ook hier weer welkom tijdens oogsttijd. Moet je in Frankrijk eens mee aankomen!

Hun eerste oogst was 2003. Inmiddels hebben ze 650 hectare eigen wijngaard en kopen van 400 hectare druiven van coöperaties. Daar wordt 11,5 miljoen liter wijn van gemaakt. Rode en witte wijn beide 50%.

Specialiteit lijken de voor ons afwijkend ogende halfzoete wijnen te zijn. Zoals de Majestic chardonnay, de temjanika maar ook halfdroog rood zoals de Majestic vranec. Niet ons kopje thee.

Bij de geweldige lunch snoepen we van een uitgebreid buffet met lokale specialiteiten. De rakija vooraf smaakt uitstekend. De Kagor gold 2012 is ruby port-achtig en is lekker bij het chocodessert. Sowieso heeft Imako een uitgebreide collectie aardige late oogst-wijnen.

We proeven:

  • 2014 Mako Vino, Grasevina “Royal Club”: frisheid door wijngaarden op 680m hoogte. Afwijkende neus. Medicinaal. Fris. Hoge zuurgraad.
  • 2014 Majestic chardonnay: halfdroge wijn van wijngaarden op 380m. Tropisch met zoetje.
  • 2014 temjanika: ook hier een halfdroge wijn van de muscat blanc à petits grains
  • Majectic vranec: halfdroog met ca. 10 gram restsuiker. Zacht, mild en zoet. Wat mij betreft is dit type wijn niet voor de Nederlandse markt geschikt.
  • 2012 Astibo- black label dry red van 100% vranec. Te warm geserveerd. Moeilijk.
  • 2013 DW Collection vranec dessert: 100% late oogst. Chloorlucht en medicinaal. 80 gram suiker. Zeer plakkerig zoet. Mist zuren. 14,4% alc.
  • 2012 DW Collection Kagor: late oogst van 100% vranec met 140 gram suiker en 16% alc. Plakkerig, dik, zoet en wat alcoholisch met tonen van chocolade. Mist wat zuren maar is verder best lekker en oké.
  • 2009 Kagor Macedonian: digestief à la Jägermeister, wijn met kruidenextracten. Moeilijk te plaatsen. 160 gram suiker en 1% alc.Late oogst vranec. 2005 muscat white: late oogst muscat ottonel met mooie fraicheur, 160 gram suiker en 16% alc.
  • we sluiten af met

Nederlandse importeur: Univin.

Dag 2 studiereis Macedonië: Popova Kula Winery


Mooie tasting en fijn diner bij Popova Kula Winery. Ambitieuze directeur die fan is van druivenras stanushina. Hij maakt van dit ook hier vergeten druifje wit, rosé en rood. Daarnaast bevallen mij persoonlijk vooral de wijnen van het lokale druivenras vranec.

De winery omvat maar 17,5 hectare. Ze gebruiken tien druivenrassen. 100.000 liter.

We proefden o.a.:

  • 2013 stanushina blanc: bloemige wijn van uniek oud druivenras dat muskaatachtig is en zachte zuren heeft. Zuivere aangename wijn.
  • 2014 zilavka, wat neutraal
  • 2014 sauvignon blanc: stuivend, hooi, koel, grassig en groenig
  • tropische 2014 chardonnay met zachte zuren
  • 2013 Altan van chardonnay, sauvignon en muscat ottonel
  • 2014 stanushina rosé: goed lopende rosé met klein zoetje. Lekker fruitig, prettige kruidigheid en zachte zuren. Veel body en complexiteit. Lekker.
  • 2013 chardonnay met goede balanbs
  • 2013 stanushina. Te warm geserveerd. Wat ouderwetse wijn die mij niet kan bekoren.
  • 2013 procupec: ook hier een wat ouderwets aandoende wijn, maar kennelijk heel populair bij ‘de’ Nederlanders. Fruitig met wat fraicheur.
  • 2011 Vranec classic: Zacht. Vol. Zachte zuren. Zachte tennines. Echt fruitbommetje. Zachte tannines. Mooie frisse kleur. Mist wel wat fraicheur.
  • 2014 Cabernet sauvignon classic: Zacht en fruitig.
  • 2013 Kalesh van vranec en cabernet sauvignon met 17 gram suiker/liter en 13,5% alc. Grof en zoetig. Halfzoet rood…? Mijns inziens niet geschikt voor de Nederlandse markt. Kalesh is vooral een wijn voor de Macedonische en Poolse markt. Vranec en cabernet tonen zich hier (en elders) echter wel goede blendpartners.
  • 2013 cabernet sauvignon reserva: soepel, zacht en rijp. Ook deze wat mij betreft niet zo geschikt voor de Nederlandse smaakpapillen.
  • 2011 vranec reserva: veel leuker dan de cabernet, deze wijn van de lokale specialiteit vranec.
  • 2011 cabernet sauvignon Perfect Choice
  • 2012 vranec Perfect Choice
  • We sluiten het diner af met 2014 temjanika, een dessertwijn van temjanika ofwel de muscat frontignan

Overigens heeft de winery ook een restaurant en een hotel. Mijn slaapkamer heeft een geweldig uitzicht op de zuidhellingen van de wijngaard. En het restaurant zo dichtbij is ook handig. Mooie locatie!

Nederlandse importeur: Univin.

Dag 2 Macedonië: Bovin Winery

Bovin Winery is een relatief kleine wijnproducent met 66 hectare eigen wijngaard (3.520 hl) en additioneel 1.080 hl ingekochte wijn en een productie van 1,27 miljoen flessen. Het bedrijf bestaat sinds 1998. Ook hier oogst men vroeg, heel vroeg. Ze beginnen om 4 uur ’s nachts en om 8 uur houden ze op. Wijn maken ze primair voor zichzelf en hun vrienden, maar inmiddels exporteren ze ook naar 35 landen.

We proeven o.a.

  • een zachte 2014 sauvignon blanc en
  • 2014 chardonnay,
  • een muscat temjanika,
  • 2013 traminer (zoetje en muscaatachtig),
  • de roséblend Bovin Ana Marija uit 2014 (van cabernet franc en cabernet sauvignon; tropisch, fruitig en zacht),
  • een kruidige rijpe 2013 cabernet sauvignon
  • een medicinale aardse 2013 merloen

En daarna komen we aan mijn rode toppers. Hier toont Bovin zich echt een specialist van het Macedonische druivenras vranec!

  • 2013 Alexandar van 33% vranec, 33% cabernet sauvignon en 33% merlot. Deze wijn won een Gouden Medaille bij de London Wine Challenge en de wijn wordt in de Balkan veel gewaardeerd. Het is Bovin’s meest verkochte wijn (37% van hun productie). Zachte fruitige wijn met goede concetratie. Gaat goed bij veel gerechten.
  • Ook de 2013 vranec is mooi.Zacht. Rijp. Vol. Veel donkerrood fruit. Aangenaam en sappig. Rijping in Macedonisch eiken!
  • 2011 Dissan van 100% vranec en van wijngaarden op 700m hoogte. Veel bitters en leertonen. Vermoeiende wijn die levendigheid mist.
  • 2012 Imperator van 100% vranec. 15,5% alc. Late harvest, de druiven zijn pas in november geoogst. De wijn is dan ook best zoet en heeft veel alcohol. Een type wijn die men in de Balkan wel weet te waarderen, verzekert men ons. Goed bij varken en vette gerechten. En ondanks de 15,5% alc. slobbert men er ter plekke rustig een flesje de man van achterover bij het eten.
  • 2009 cabernet barrique
  • Frank Sinatra-gevoelens krijgen we bij de 2011 My Way. Van 100% vranec en met maar kliefst 15,8% alc.! Vol, krachtig, maar ook hier een behoorlijke zoetimpressie en dus veel alcohol. de wijn is mooi, maar kost maar liefst €150 af wijnhuis! Geeft kennelijk niks, want de wijn is uitverkocht!
  • We eindigen met twee lokale toppers: de cherry brandy (een digestief) en de rakija. De laatste wordt in Macedonië ook veel als aperitief gedronken en bij de salade als voorgerecht.

Dag 2 studiereis Macedonië: Tikves Winery


Wow. Geweldige wijnen en ontvangst van de grootste wijnproducent van Macedonië: Tikves Winery.

Imposante cijfers. 45 miljoen flessen, waarvan 500.000 premiumkwaliteit. 4.000ha wijngaard (1.000 eigen en 3.000 ingekocht). Wijnen van 30 druivenrassen. 50% wordt geëxporteerd.

De wijngigant is net aan het oogsten. Dat doen ze tot 12 uur en niet op het heetst van de middag. Er komt steeds meer aandacht voor terroir en er wordt steeds strenger geselecteerd. Kwaliteit heeft aandacht, de bulkwijnen zijn eruit. Het bedrijf is er trots op dat het als enige Balkanwijn 90+ punten van Parker kreeg. Wijnmaker Marko Stojakovic studeerde in Bordeaux en Montpellier en werkte bij diverse Franse wijnhuizen. Sinds 2010 versterkt hij het team van Tikves.

We proeven jonge vergistende oogst.

  • Lekkere bloemige 2014 Rkaciteli. Fris. Bloemig. Kweepeer. Zachte zuren. Verfrissend bittertje. Tropisch.
  • 2014 Temjanika met een klein zoetje.
  • 2014 Alexandria white van 75% chardonnay en 25% frisse riesling. Frisse combi die werkt.
  • 2014 Grenache blanc. Hier zit ook een klein beetje grenache gris bij. Fris met een amandelbittertje.
  • Alexandria rosé van 40% pinot noir, 40% merlot en 20% cabernet.
  • 2013 Bela Voda white van grenache en chardonnay. Dik en vol.
  • Mijn witte favoriet: waanzinnig mooie volle en complexe Barova white 2013 van grenache blanc en chardonnay met 5 maanden houtrijping, van vulkanische bodem op 600m hoogte. Complex. Balans, Vol, dik en romig. De 2014 is net wat frisser.
    Verschil tussen Bela Voda en Barova is het terroir. Dat van Barova wint het duidelijk.
  • We proeven ook de 2014 chardonnay van Domaine Lepovo, een ‘boutique winery’ met wijnen van zandbodem voor de lokale markt. Wat neutraal.
  • 2013 Merlot. Zacht, fruitig en sappig.
  • 2013 Cabsauv. Fruitig en licht en iets meer structuur dan de merlot.
  • 2013 Alexandria Cuvée van vranec, merlot en cabsauv. Mist wat spanning en zuren.
  • Mijn rode topper: 2013 Vranec Special Selection. Heel mooi! Stevig, donker fruit, koffie, goede fraicheur en concentratie.
  • 2012 pinot noir van Domaine Lepovo bekoort me niet.
  • Bela Voda red van plavec en vranec. Bijna zoet en weinig zuren. Rijp. 15 maanden hout.
  • Barova red van kratosija en vranec.
  • We sluiten af met een dikke volle Grand Cuvée Domaine Lepovo 2013 van 60% vranec, 30% cabsauv en 10% merlot.

Daarna een mooie lunch met door ons geselecteerde wijnen die laten zien dat de wijnen het ook aan tafel geweldig doen. Afsluiter met 1962 sipon (= furmint) en een brandy uit 1971.

Leuk om te horen trouwens dat Tikves ook trainingen voor sommeliers doet in eigen land. En ze houden op tv Food & Wine shows en schrijven artikelen over dit onderwerp. Baanbrekend, want kennelijk was er in Macedonië tot voor kort nauwelijks aandacht voor wijn-spijs.

Import in NL: Univin.