Dag 4 wijnreis Catalunya: Conreria d’Scala Dei en Celler Mas Doix in Priorat

IMG_6101
Ook vandaag weer twee heel verschillende producenten, maar even gepassioneerd. Dag 4 is alweer de laatste dag van onze wijnreis naar Catalunya. We zijn te gast bij La Conreria d’Scala Dei en Celler Mas Doix in Priorat. En natuurlijk staat ons een mooi slotdiner in Falset te wachten.

Vatmonsters bij La Conreria d’Scala
Na een mooie ruige omweg van Falset naar het dorpje Scala Dei, komen wij bij La Conreria d’Scala Dei. Dit wijnhuis is overigens niet te verwarren met het nabijgelegen Cellers Scala Dei. Scala Dei betekent de trap van god. De legende wil dat een herdersjongen zag hoe een engel een trap afging. Dit leidde uiteindelijk in 1163 tot de oprichting van een Karthuizer-klooster. De naam Priorat is hiervan ook afgeleid: Priorato de Scala Dei (priorij van de trap van god).
La Conreria d’Scala Dei bestaat sinds 1997. Wijnmaker Jordi Vidal Pardenilla laat ons jonge wijnen en vatmonsters proeven. Zo proeven we net uitgegiste wijn ‘garnacha nouveau’ vers uit het inoxvat, maar ook rood dat al een tijdens eikenvatrijping heeft en nog niet gebotteld is. Vidal legt uit dat hij de definitieve blend vaak pas na vatrijping bepaalt.
2012 Priorat, Les Brugueres vi blanc van 100% garnacha blanca. Mooie stoere fles. Geen hout. 48 uur schilweking. In februari 2013 gebotteld na 4 maanden tankrijping. Fris. Groen fruit. Appel. Wat citrus. Jong. Nu mooi fruitig, maar na een tijdje gaat dat er bij de garnacha blanca af. Bijzonder, zo’n witte Priorat, want maar 5% van de wijnen uit deze streek zijn wit.
2010 Priorat, La Conreria. Van grenache, syrah, merlot, carignan en cabernet en met wat houtrijping. Licht. Elegant. Fruitig en spicy. Wijn met flinke zuren die nog wat moet liggen om op dronk te zijn.
2008 Priorat, Liguster van grenache, merlot, cabernet en carignan met 14 maanden Frans en Amerikaans eiken en net als de vorige wijn 15% alc. Ondanks hout en alcohol een elegante wijn.
2007 Priorat, Liguster sellección van grenache, carignan en cabernet met 14 maanden eikenrijping. Dik. Vol. Krachtig met donker jammy fruit en ook 15% alcohol. Mooi, met veel smaak en concentratie.

Ons bezoek aan Conrerie d’Scala Dei wordt afgesloten met een traditioneel Catalaanse lunch compleet met brood, olijfolie, tomaat en knoflook, met witte bonen en zeer smakelijke gebakken worstjes en een adembenemend uitzicht op de berg Montsant. Zo kan eenvoudig heel bijzonder zijn!

IMG_6133
Metalen ‘barriques’ bij Mas Doix
We sluiten onze wijnhuisbezoekjes af met alweer een prachtbedrijf: Mas Doix (spreek uit: mas doys).terwijl wij worden rondgeleid door schoondochter Maite Mora die het bedrijf aan het overnemen is, komt de oude karakteristieke oprichter Joan Doix ons vergezellen. Hij gaat mee naar de wijnbergen en kan het, ondanks zijn broze gestel, niet laten om steunend op zijn wandelstok mee omhoog te krabbelen om trots glimlachend de toelichting van Maite aan te horen. En hij is erbij als we zijn/hun wijnen proeven, al mag hij van schoondochter geen slok. Het is inmiddels een echt familiebedrijf met Joan als oprichter, zijn schoondochter die het bedrijf overneemt, haar dochter Sandra die wijnmaakster is en Sandra’s man Carles Angel die ook meewerkt. Joan verkocht zijn druiven aanvankelijk aan de coöperatie, maar had daar kennelijk genoeg van en hij begon in 1998 zijn eigen bedrijf. Dat leverde uiteindelijk een topbedrijf op met alom gewaardeerde wijnen. De productie is klein (60.000 flessen), maar fijn. We zagen hier iets bijzonders: metalen ‘barriques’ uit de V.S. Maite zag ze en is overtuigd van het nut van deze metalen vaten. Ze zet ze bijvoorbeeld in als ze garnacha in verschillende vaten laat rijpen en de ene wijn al goed is en de andere nog wat moet rijpen. De wijn die al ‘klaar’ is, wordt even geparkeerd op de neutrale metalen vaten. Bijzonder om deze toepassing te zien en ook om te zien hoe Maite haar eigen weg kiest na oprichter Joan. Haar dochter experimenteert nu onder andere met betonnen vaten.
We proefden:
2011 Les Crestes van 80% grenache,10% oude carignan en 10% syrah. De wijn is genoemd naar de vorm van de berg, een hanekam. 10 maanden Frans eiken en 15% alc. Paars. Fruitig. Frisse zuren. Nog veel te jong. Net als we eerder tegenkwamen, wordt de wijn licht gekoeld geserveerd. Dat kan met een buitentemperatuur van boven de 20 graden ook best, maar kom je in Nederland bij dit soort krachtige rode wijnen zelden tegen.
2009 Salanques van 65% oude grenache, 20% oude carignan, 10% syrah, 3% cabernet en 2% merlot met 14 maanden houtrijping.mooie wijn met fraicheur, balans en chocotonen.
• We proefden ook de 2010 Salanques, die is beduidend zachter, soepeler en lichter.
• Als afsluiter proeven we 2009 Doix, Costers de Vinyes Velles. De wijn die €80 kost is voor 55% van 110 jaar oude stokken van carignan en voor 45% van 80 jaar oude grenache. 16 maanden Frans eiken. Fluwelig. Nog veel primair fruit. Kers. Zachte tannines. Mooie zuren en elegantie. Je proeft de potentie, maar de wijn is pas echt mooi over 5 à 6 jaar.

Rancio
Een uitgebreid slotdiner bij restaurant Quinoa in Falset bracht onze wijntrip ten einde. Ook hier weer werden de wijn-spijscombinaties uitgebreid bediscussieerd, waarbij de gemoederen soms hevig opliepen, zoals bij de combi van 2011 Priorat van Planetes de Nin (van garnacha en carignan) die het verrassend deed bij inktvis of de wat te strenge 2006 Priorat Dits del Terra bij lam. Bij de laatste wijn was iedereen echter stil, want wanneer proef je nou een Ètim rancio uit Montsant!? Deze lokale ‘ranci’ (zoals de Catalanen dat zelf noemen) van de coöperatie Falset Marçà is een soort ‘amontillado’-achtige wijn van garnacha en cariñena die eerst in de brandende zon in open glazen flessen wordt gerijpt en daarna verder vatrijping krijgt. De nootachtige wijn past goed bij noten, gedroogd fruit en biscuits. Een waardige afsluiter van een bijzondere wijnreis…!

¡Salud!

Dag 3: Clos Mogador en twee coöperaties (Vinicola del Priorat en Celler el Masroig) in Priorat en Montsant

IMG_5942
Op dag 3 van onze Catalunya-wijnreis vertrekken we van het cavagebied Penedès naar de DOCa Priorat. Het wijngebied dat omringd wordt door wijngebied Montsant, werd in 2009 van DO gepromoveerd naar DOCa (denominación de origen calificada) en is samen met Rioja de enige DOCa. Natuurlijk gingen we hiernaartoe voor onze groepsleden die stevig rood prefereren. Het werd een mooie dag met Clos Mogador als hoogtepunt en een bezoekje aan de totaal verschillende coöperaties Vinicola del Priorat en Celler el Masroig, en met een mooie autotocht met uitzicht op de indrukwekkende ‘heilige’ bergketen Sierra de Montsant.

René Barbier en Clos Mogador
We worden in Gratalops verwelkomt door de eigenzinnige Fransman René Barbier en zijn team. Ze nemen ons in twee groepen mee in een jeep door de steile wijngaarden met terrassen en poreus leisteen. Indrukwekkend. Barbier kwam zo’n 30 jaar geleden naar dit moeilijk te beplanten gebied en maakt er nu absolute topwijnen. Een plezier om naar hem te luisteren en zijn wijnen te proeven. We zien hier een opvallende persmethode die onze aandacht trekt. De vergiste druiven worden in emmertjes naar een ouderwetse pers gedragen. Op de pers ligt al een platte mand klaar die precies de inhoud van een emmertje druiven kan bevatten. Als de mand is gevuld en aangedrukt, komt de volgende mand erop en herhaalt zich het ritueel. De uiteindelijk opgestapelde manden worden langzaam geperst. Dit proces zorgt voor extra structuur en body in de wijn. De methode komt nogal ruw over, maar als we zijn wijnen proeven, zijn we overtuigd! Wow, prachtig! We proeven drie wijnen (maar ik ben stiekum ook verliefd op zijn prachtige citrusfrisse zuivere en zachte extra vierge olijfolie van de olijfrassen arbequina, empeltre en rojal):
2010 Priorat, Vi de Vila Grattalops, Manyeles, Clos Mogador. Van 90% cariñena en 10% garnacha. Paarsrood, fruitig, alcoholische neus, elegant, stroeve tannines, jong, bramen, donker fruit, mooi. Met €50 de instapwijn van Barbier!
2011 Priorat, Clos Mogador. Van cabernet, cariñena en syrah. Jong al heel lekker. Fruit. Tannines. Goede balans.
2011 Priorat, Nelin, Clos Mogador. Van 70% grenache blanc, 10% macabeo en 20% met acht andere rassen (waaronder 7 à 8% pinot noir). 50% in beton gerijpt, 50% op hout. Zuid-Rhône stijl, krachtige eetwijn met klasse. Mijn absolute favoriet. Kruidig. Vol. Dik. Fluweelzacht. Complex. Notig. Lange afdronk. Wat een waanzinnige wijn. Is pas na 7-8 jaar op z’n best en wordt dan kruidger en mineraliger.

IMG_6030
Vinicola del Priorat
De middag is voor de coöperaties. Allereerst Vinicola del Priorat, de eenvoudigere van de twee met matig tot aangename wijnen. De coöperatie bestaat sinds 1917 en is van 125 wijnboeren van vier dorpen, waaronder Grattalops. De coöp heeft 200 hectare wijngaard en 300 hectare met olijfbomen en produceert jaarlijks 400.000 flessen wijn. We proeven wijnen met de typerende oranje etiketten: de rode 2012 Onyx Classic met veel zuren die nog niet helemaal uitgegist lijkt, de Oníx Evolució crianza met wat meer structuur maar erg veel houttonen, de aangename gelikte stijl van de 2009 Nadiu crianza en de subtiele 2010 Clos Gebrat crianza en tot slot de witte 2012 Onix Classic bianco.

IMG_6156
DO Montsant: Celler el Masroig
Deze coöperatie verrast ons met mooie olijfolie en goede wijn. De olijfolie is van het ras arbequina, dat me bij Clos Mogador ook al zo beviel. Ik word specialist! In elk geval waren wij kennelijk de eerste groep die puur uit het wijnglas de net versgeperste olijfolie durfden te proeven! Olijfolie proeven is een vak apart, maar de olijfolie van Celler el Masroig (spreek: mas-roysch) heeft een mooie neus en een lekkere frisse citrusstijl.

IMG_6036
De coöp Celler el Masroig bestaat ook al sinds 1917 en heeft nu 500 hectare wijngaard. Vanuit administratief oogpunt behoort de coöp tot Priorat, vanuit wijnoogpunt echter tot de DO Montsant! We proeven er: 2012 Montsant Solà Fred blanc (wit van 75% cacabeo en 25% grenache blanc, met €5 prima prijs-kwaliteit verhouding), 2011 Montsant Etnic (100%grenache blanc met bâtonnage en 4 maanden nieuw Frans eiken), 2011 garnatxa blanca “Les Sorts” (oxidatief aandoende wijn met veel zuren en bitters van oude stokken en met 6 maanden nieuw Frans eiken), 2012 Solà Fred (licht spicy rood van 90% cariñena en 10% grenache), 2010 Castell de Les Pinyeres (van 40% grenache, 40% cariñena en 20% syrah, merlot en cabernet), 2010 SYRCAR “Les Sorts” (mooie zachte volle wijn van 30% syrah en 70% cariñena met 80% houtrijping op Frans en 20% op Amerikaans eiken), 2009 Etnic red (mooie jammy, complexe wijn met koffietonen van 80% cariñena en 20% garnacha en 15 maanden Frans eiken; door een van ons echte ‘snuffelwijn’ genoemd vanwege de mooie aroma’s), 2008 “Les Sorts” Vinyes Velles (gelikte wijn met internationale stijl van oude stokken van 60% cariñena, 30% grenache en 10% cabernet en 17 maanden houtrijping op Frans eiken; gebotteld april 2011) en als afsluiter de nog gesloten rode topper 2007 Mas Roig (van 85% cariñena en 15% garnacha met 16 maanden Frans eiken; gebotteld september 2009).

Als afsluiter van de dag kregen we een wijn-spijs diner in ons hotel en ondertussen kregen we een presentatie van het Priorathuis Cellers Scala Dei die na deze drukke dag helaas grotendeels aan mij voorbij kabbelde. Cellers Scala Dei maakt zijn wijnen in de kelder van een oude priorij.

Dag 1 wijnreis Catalunya: wijngigant Torres

IMG_6412
Van 6 t/m 10 november was ik met wijnclub Le Tire Bouchon op wijnreis. Onze inmiddels 9de wijntrip ging naar Catalunya, om precies te zijn naar Penedès en Priorat. De komende blogs gaan over deze studiereis.

Dag 1 wijnreis Catalunya: wijngigant Torres
Mooi begin van wijnreis Catalunya bij Torres in Vilafranca. Groot (2.000 hectare wijngaarden, 54 miljoen flessen wijn en 15 miljoen flessen brandy!) maar toch indrukwekkend, organisch en met enorme diversiteit aan wijnen, stijlen en series. Van mainstream-slobber tot complex, Torres heeft alles. Het familiebedrijf is in 1870 opgericht door Jaime Torres. En sinds een tijdje zijn ze ook buiten Penedès werkzaam. Niet alleen in het nabijgelegen Priorat, ook in Rueda en zelfs in Chili (5e generatie Miguel Torres) en de V.S. (door Marimar Torres en dochter Christina). Knap is dat ze kwaliteit weten te behouden bij die enorme productie. Gelikte rondleiding met een privévertoning in de filmzaal en een tochtje met een treintje door de wijngaarden en wijnkelders. Clean, geen gerommel met al die wijntoeristen die overal aanzitten. waardoor we een soort Efteling-gevoel krijgen. Daarna mooie proeverij in het moderne gebouw boven op de berg, waar we naast de wijnen ook genieten van het luxe resortgevoel en vooral de adembenemende zonsondergang. We proeven:
2012 Penedès “Fransola” van Torres met 95% sauvignon en 5% parellada met 8 maanden houtrijping (Am. eiken). Het is een frisse wijn, maar mij is het hout te geprononceerd waardoor je de sauvignon niet meer proeft. Wel lekker denk ik bij paëlla of pecorino met noten.
2009 Russian River Valley, chardonnay, Don Miguel Vineyard “La Masia” van Marimar Estate heeft 9 maanden houtrijping (Fr. eiken. Een frisse wijn met subtiel hout, maar wel wat ‘technisch’.
2011 Conca de Barbera, Milmanda, Vinedos, Familia Torres. Chardonnay die houtvergist is en 12 maanden op nieuw Frans eiken is gerijpt. Fris, mooie fraicheur en vulling. Subtiel hout. Aangenaam.
2006 Sonoma Coast, pinot noir, Mas Cavalls, Doña Margarita Vineyard, Marimar Estate, Torres Family Vineyards met 8 maanden nieuw Frans eiken. Vol maar mij teveel hout.
2009 Penedès, cabernet sauvignon, Mas La PLana, Torres. 18 maanden nieuw Frans eiken. Donker, duik en vol. Nog veel tannines en kracht, maar al fluweelzacht. Mooie rijpe cabernet, maar nog te jong.
2010 Priorat, Perpetual, Torres. Carignan en garnachga met 18 maanden nieuw Frans eiken. Diepzwart. Chocolade en jammy. Veel body en opvallend fris. Werd wat gekoeld geserveerd.

Wijn en spijs bij Mas Rabell
’s Avonds zijn we uitgenodigd voor een fijn diner in de private dining room van Torres, Mas Rabell. We krijgen vier verschillende Torres-wijnen die niet allemaal even goed bij het eten passen, maar het is een verrukkelijke avond en de gezouten vis met piquillopepersaus (met de bekende 2012 Gran Viña Sol van 85% chardonnay en 15% parellada), de Penedèshaan met pruimen en gedroogde abrikozensaus (met 2010 Celeste crianza uit Penedès), de kaasjes (met de 2011 Salmos uit Priorat van garnacha, cariñena en syrah en 14 maanden houtrijping op nieuw Frans eiken) en de typische crema catalana smaakten ons opperbest.

Dag 2: C Λ V Λ
Benieuwd naar dag 2 van onze trip, waar C Λ V Λ centraal staat? Zie mijn eerdere blogs:
Cava en rood van Sumarocca
Cava van Agustí Torelló Mata
Cavahuis Raventos i Blanc stapt uit DO CAVA en
Waarom cava?

Cava en rood van Sumarocca

20131109-083740.jpg
Dag 2 van onze Catalunya-trip sloten we af bij Sumarocca. Dit huis kende ik al van de rode wijnen die ik afgelopen januari op de WineProfessional in Amsterdam proefde. Nu proefden we vooral cava naast enkele stille wijnen.

Experimenteren
Sumarocca is een familiebedrijf. Het biologisch werkende bedrijf houdt van experimenteren. Zo heeft señor Sumarocca op een wijngaard in de buurt zo’n 400 verschillende druivenrassen aangeplant, waaronder bijvoorbeeld 5 stokken van de Japanse koshu, om te zien wat ze hier doen. Ook wil hij ‘vergeten’ druiven herintroduceren. Kijk, van dit soort producenten hou ik! Eens per jaar houdt hij een grote proeverij. Boeiend! Ik heb me ervoor aangemeld. Lijkt me prachtig om eens te mogen meemaken.

Plantdichtheid
Ook op andere terreinen is Sumarocca goed bezig en toont zich als serieuze wijnproducent met hoge kwaliteit. Hij hanteert de saignée-methode, de afloopmethode dus waar het sap na vergisting hut het vat afloopt en niet de druiven worden geperst. Een veel zachtere methode die kwalitatief mooiere wijn oplevert. De wijnen zijn bio. Alle wijn of druiven zijn van de eigen wijngaard. Sumarocca koopt geen druiven of wijn in, waardoor ze beter de kwaliteit kunnen garanderen. Tenslotte heeft Sumarocca geëxperimenteerd met de ideale plantdichtheid en de afgelopen jaren getest op welke afstand wijnstokken het beste kunnen staan. Hij plantte rijen stokken op 20cm van elkaar, op 40cm etc. Tot een afstand van 2m. De ideale afstand is kennelijk tussen 1 à 1.20m. Dat is de gebruikelijke traditionele afstand. Lijkt dan zinloos, maar Sumarocca heeft nu zelf er aren dat dat inderdaad de optimale plantafstand is.

En dan naar de wijnen. Alle wijnen zijn millesimés (van één oogstjaar dus) en zijn met minimaal 22 maanden rijping minstens resevas.

We beginnen met 2011 brut reserva. Een wijn met 8 gram dosage die 22 maanden gerijpt heeft. Van parellada, xarel-lo en macabeo, aangevuld met 5% chardonnay. Bleekgeel, frisse neus en fraicheur. Licht. Elegant. Clean. Appeltonen. €11. Prima start. Prima prijs-kwaliteitverdouding. Goed. ***(*).
De 2009 brut reserva toont zijn rustieke kant. Gelig. Citrustonen maar ook veel rijper in smaak. Mooi droog met maar 5 gram dosage. Zeer sterke tonen van karton en jute. Door de rustieke stijl blijft de wijn steken op **(*) punten.
De Gran Reserva “Alliers” is genoemd naar het eikenhout van de vaten waarin de wijn gerijpt heeft. Deze wijn van maar liefst 80% chardonnay en 20% xarel-lo en parellada heeft 4 maanden op hout gerijpt en daarna 38 maanden flesrijping gehad. Bijna woeste mousse. Fris. Honingtonen en wat hout op de achtergrond. Je proeft de chardonnay niet echt. Goed. ***(*).
De laatste mousserende wijn die we proeven is de Nuria Claverol in een herkenbare bijzondere zwarte fles. Van deze gran reserva worden maar 3.000 à 4.000 flessen per jaar gemaakt. De wijn maakt z’n bijzondere uitmonstering meer dan waar. Van 80% xarel-lo en 20% parellada. 32 maanden gerijpt. Appel. Gisttonen. Mist dat typerende kartonachtige. Vol. Diep. Lange afdronk. Prachtig. Uitstekend. ****(*).

Rood
Hierna proefden we nog de 2010 Santa Creu de Creixà uit Penedes. Een mooie krachtige rode rianza die 12 maanden gerijpt heeft in vaten van Allierseiken. Van garnacha, syrah en cabernet sauvignon. Mooi. Elegant.
2008 Boria uit Penedes met 18 maanden houtrijping van syrah en cabernet franc en de elegante 2010 Maila crianza uit Rioja sloten deze uitstekende proeverij af.

Cava van Agustí Torelló Mata

20131109-082726.jpg
Agustí Torelló
Daarna op naar Agustí Torelló Mata. Alle cavas van dit huis zijn millesimés en hebben de datum van dégorgement op het etiket. Dat laatste is top, want je kunt zien of je bruiswijn vers is, maar dat wort helaas door weinig producenten van mousserend gedaan.
De bruts van het huis bevatten 5 gram dosage, de rosés 6 gram. De rest is brut nature en bevat maar rond de 0,5 gram!

Kripta
De topper van het huis is de Kripta in de eigenwijze amforavormige fles die niet kan staan zodat je ‘m altijd in een wijnkoeler moet zetten. Ik proefde ‘m jaren geleden en hij viel me toen wat tegen voor een toenmalige prijs van €45. Die proefden we nu niet, maar wel enkele andere zeer mooie cavas.
De rosat trepat 2010 is van het rode druivenras trepat. De wijn is droog, heeft meer 6 gram dosage. Een aangename instapper die €11 kost. ***(*) punten.
Gran Reserva 2008 is een brut nature die 36 maanden gerijpt heeft en een suikervehalte van 0,7 gram heeft. De wijn is vemaakt van de drie lokale cavadruiven: 42% macabeo, 25% xarel-lo en 33% parellada. Krachtige fijne mousse. Elegant. Typische jutegeur. Appel. Noten. Gisttonen. Krachtig. Zeer droog. Lange afdronk. Zeer goed. **** punten.
De Gran Reserva barrica is van 100% macabeo en is op vaten van Frans eikenbout vergist. Daarna 40 maanden gerijpt. Wow. Mooi. Droog (dosage 0,7 gram). Mooie mouse. Krachtig. Fraicheur. Noten. Lange afdronk. €18,50. Mooie afsluiter bij dit gerenommeerde huis. Uitstekend. ****(*).

Cavahuis Raventos i Blanc stapt uit DO CAVA

20131109-081635.jpg
Op dag 2 van onze wijntrip naar Catalunya bezoeken we drie gerenommeerde cavahuizen. Allereerst Raventos i Blanc dat tot 1986 onderdeel van Codorniu was. Het bedrijf heeft 60 hectare wijngaard en produceert nog geen miljoen flessen.

Geen cava meer
Raventos is november 2012 uit de DO Cava gestapt! Hun beweegredenen zijn duidelijk. Sinds Raventos in 1872 de eerste cava op de markt bracht, is het begrip volgens de huidige señor Raventos te breed geworden. De wijn is goedkoop, het gebied te breed en het woord heeft eerder negatieve associaties en is gedevalueerd. Raventos wil en kan zich hiermee niet meer verenigen en noemt zijn mousserende wijn nu geen cava meer.
Raventos maakt nu gebruik van de nieuwe zelf benoemde benaming Conca del Rui Noia. “Conca”, zoals ze het zelf afkorten, bekt naar mijn mening marketingtechnisch gezien niet echt lekker, maar de beweegredenen zijn te snappen. Je vraagt je wel af in welk lijstje de wijnen van Raventos straks moeten worden opgenomen.

Eisen voor “Conca”
De eisen van de nieuwe appelatie-to-be (Conca is nog niet als DO opgenomen!) zijn scherper dan voor DO Cava. Zo moet een Conca minstens 18 maanden rijpen (cava 9), organisch/bio zijn en 100% van de druiven moet uit Spanje komen. Je mag ook geen wijn van anderen kopen; dat mag bij cava wel. Wel mag je (tot max. 50%) druiven kopen, en daarvoor betaal je meer dan bij cava, namelijk €1 in plaats van de gebruikelijke €0,20. Er hebben zich nog geen andere huizen bij de nieuwe naam aangesloten, maar komt misschien nog wel. Wel zijn er al meer voormalige cavaproducenten uit de DO Cava gestapt. Ben benieuwd waar dat heen gaat.

Mooie verhalen, maar de aansluitende proeverij was wat karig. De 2011 de Nit is een rosé, maar mag niet zo heten omdat een rosé cava minstens 25% rode druiven moet bevatten. Deze wijn heeft maar 5%, namelijk monastrell. Daarnaast 43% macabeu, 33% xarel.lo en 19% parellada. De wijn heeft 18 maanden gerijpt en een dosage van 7 gram. Mooi teer bleekzalm. Typische cavageur van karton, jute en natte wol. Fijne bubbels. Licht. Elegant. Fris. Korte afdronk. Smaakt bij als een witte cava. De wijn is oké en clean, maar valt me wat tegen. *** van ***** punten. Wel een lekkere aperitiefwijn met een goede prijs die veel mensen zal aanspreken.

Hierna proeven we op eigen verzoek nog een wijn. Die bevalt ons beter. De L’Hereu heeft 45% macabeu, 35% xarel.lo en 20% parellada en 8,5 gram dosage. Wat meer body en kracht. ***(*) punten.

PS op de foto: señor Raventos die speciaal voor ons langskwam om een praatje te maken. Dat wordt altijd gewaardeerd!

Waarom C Λ V Λ ?

20131107-075922.jpg
Waarom C Λ V Λ ?

Vandaag zijn we met onze wijnclub Le Tire Bouchon in Sant Sadurní d’Anoia in de Spaanse wijnstreek Penedès. We bezoeken drie cavahuizen: Raventos i Blanc, Agustí Torelló Mata en Sumarocca. Een stralende dag (gisteren was het 25 graden!) in de wijnkelders voor de boeg en een mooie lunch en diner.
Sant Sadurní is voor cava , wat Reims is voor Champagne. In de cavahoofdstad ga ik op zoek naar het antwoord op de vraag: Waarom cava?

Zest-factor
Ik drink – zeker in relatie tot de gemiddelde Nederlander – veel en vaak champagne, mijn lievelingswijn. Waarom? Crispy, elegant, mooie zuren, verkwikkend. Een wijn waar ik blij van wordt. Ik doe het niet puur voor de belletjes. “Champagne gives me zest,” zei Brigitte Bardot eens. Nou, zoiets dus. Ik drink weinig andere mousserende wijnen. Af en toe een prosecco(tje), maar dat doet heel Nederland tegenwoordig. Ik ken mooie crémants, lekkere Vonkelwijnen, volle bubbels uit Franciacorta. Cava? Dat drink ik zelf minder. Ten onrechte? De echte ‘zest-factor’ heb ik alleen bij champagne. Maar wellicht komt daar na vandaag verandering in.

C Λ V Λ met X-factor?
Waarin onderscheidt cava zich nu echt van andere mousserende wijnen? Waarom zou je cava drinken? Is het vooral een ‘voordelige feestwijn’, of is er meer? Om het in marketingtermen te gieten: wat is de Unique Selling Point van cava?
Even wat snelle feiten over ’s werelds meest verkochte mousserende wijn. José Raventós van het huis Codorniu produceerde in 1872 de eerste cava. De wijn kan uit heel Spanje komen, maar is vooral een Catalaans ding (95% komt uit Penedès). Cava betekent ‘kelder’ en wordt op dezelfde manier gemaakt als champagne, dus met een tweede gisting op fles (de méthode traditionelle). Hierdoor krijgt de wijn vaak iets gistachtigs en meer complexiteit. Cava gebruikt eigen rassen, met name de witte xarel-lo (voor body en zuren), parellada (voor zachtheid en finesse) en macabeo (voor fruitigheid), soms de rode trepat, monastrell of garnacha. Daarnaast sinds 1986 ook chardonnay en pinot noir. Cava Reserva ligt minstens 15 maanden ‘sur lie’, Cava Gran Reserva minstens 30 maanden. Het klimaat in Spanje is anders dan in de Champagne, warmer. Hierdoor heeft de wijn minder aciditeit en is wat rijper (en heeft dus meer natuurlijk zoet). Voor veel Nederlanders wellicht aangenaam, omdat ze sowieso niet zo houden van strakdroge champagne met hoge zuurgraad. Maar … wat is de X-factor van cava…?

Trend
Wat mij vooral opvalt is dat veel producenten momenteel een ‘brut nature’ (0-3 gram suiker per liter) aanbieden. Strakdroog en minder fruitig dan een brut. Een trend kennelijk die ik ook in de Champagne signaleerde.
Rosé wordt alleen via de saignée-methode (na kneuzen en schilweking laten aflopen van roséwijn) gemaakt en dus van rode rassen (monastrell, garnacha, trepat en pinot noir). Bijzonder, want rosé-champagne mag je ook van witte wijn maken (al dan niet van witte druiven en/of van meteen geperste rode) en aan het einde een scheutje stille rode wijn toevoegen.
Tegenwoordig worden meer en meer de ‘champagnerassen’ chardonnay en pinot noir gebruikt. Het trekt de wijn meer naar het smaaktype van champagne toe. Je kunt erover twisten of dat wel of niet wenselijk is. Leuke discussie daarover gehad. Ik geef toe dat het afbreuk doet aan de eigenheid van cava. Maar ik heb ook gemerkt dat ik een aandeel chardonnay lekker(der) vind. Dat komt wellicht omdat – terecht of niet – champagne mijn referentie en uitgangspunt blijft en de smaak dan voor mij ’herkenbaarder’ is.

Na een uitgebreide overzichtsproeverij, een lunch en een diner met cavas, krijg je vanzekf een indruk van wat cava kan bieden. Over het algemeen aangename wijnen, voldoende tot goede diepgang en afwisseling, goede prijs-kwaliteitverhouding. Je moet het niet willen vergelijken met champagne, maar zeker ook niet met prosecco. Een wijn dus die op zichzelf staat?
“C Λ V Λ, from the land to the heart” is het motto van de cava-promotors. Maar dat beantwoordt nog steeds niet de brandende vraag: Waarom cava? Ach, misschien moet u het ook gewoon zelf proeven en ervaren…